1.
Tiết trời tháng Ba ở kinh thành vốn dĩ nên là cảnh xuân phơi phới, gió thổi liễu bay, nhưng đối với ta - Vân Chiêu Ninh - đích nữ của phủ Định Quốc Công, cái lạnh của sương sớm dường như còn len lỏi vào tận xương tủy.
Trước cửa lớn sơn son thếp vàng của phủ Quốc công, phụ thân ta – Vân Hoài Viễn, đang chắp tay sau lưng, khuôn mặt vốn dĩ cương trực nay chỉ còn lại vẻ chán ghét cùng cực. Bên cạnh ông ta, mẹ kế Liễu thị đang vờ vịt dùng khăn lụa chấm khóe mắt, nhưng đôi mắt hẹp dài kia lại không giấu nổi sự đắc thắng.
"Chiêu Ninh, không phải phụ thân tuyệt tình. Nhưng muội muội con hôm nay đại hỷ, được gả vào Đông cung làm Trắc phi, đó là vinh hiển thiên kinh địa nghĩa của Vân gia. Con đường đường là đích tỷ, không biết thêu thùa, chẳng thông cầm kỳ thi họa, lại còn mang danh khắc mẫu, ở lại trong phủ chỉ khiến Thái tử điện hạ phật lòng."
Vân Hoài Viễn hắng giọng, ném một chiếc túi gấm nhỏ xuống bậc thềm đá lạnh lẽo: "Đây là mười lượng bạc, coi như tình nghĩa cha con cuối cùng. Còn kia là di vật của mẫu thân quá cố của con, cầm lấy mấy thứ rác rưởi đó mà sống qua ngày, từ nay về sau đừng bao giờ vác mặt về đây cầu xin, làm nhục gia môn!"
Ta cúi đầu nhìn túi bạc nằm chỏng chơ, lại nhìn sang chiếc rương gỗ mục nát, trầy trụa đặt cạnh chân mình. Trong lòng ta không có lấy một chút bi thương, chỉ thấy một sự nực cười đến cực điểm. Mười lượng bạc? Một bữa yến tiệc của Vân muội muội cũng tốn đến trăm lượng, vậy mà ông ta dùng mười lượng để mua đứt mười lăm năm dưỡng dục một đứa con gái đích xuất.
"Tiểu thư... chúng ta đi thôi." – Nha hoàn thân cận Thanh Trúc nức nở, đôi tay gầy gò cố gắng nhấc chiếc rương gỗ lên.
Ta thản nhiên tiến tới, nhặt túi gấm lên bỏ vào tay áo, rồi tự tay nắm lấy một bên quai rương. Ánh mắt ta quét qua Liễu thị, thấy bà ta đang vuốt ve bộ trang sức bằng trân châu lấp lánh trên đầu, nụ cười trên môi bà ta càng thêm đậm.
"Phụ thân, người chắc chắn rằng trong rương này chỉ là rác rưởi chứ?" – Ta nhẹ giọng hỏi, thanh âm bình thản đến lạ lùng.
Vân Hoài Viễn hừ lạnh một tiếng: "Chẳng qua là mấy tờ giấy ố vàng, tranh vẽ hỏng của người mẹ yểu mệnh của con. Thứ đó ngoài việc nhóm bếp thì làm được gì? Đi mau, đừng để kiệu hoa của Trắc phi bị ám vận xui!"
Ta khẽ nhếch môi, hành lễ một cách quy củ nhất từ trước đến nay: "Được thôi, cha nhớ lấy lời này. Sau này, dù có chuyện gì xảy ra, cũng đừng nói là Chiêu Ninh ta bất hiếu."
Ta quay lưng đi, không một lần ngoảnh lại. Đám gia đinh phủ Quốc công nhanh chóng đóng sầm cửa lại, tiếng pháo nổ tưng bừng chào đón đoàn rước dâu của Thái tử vang lên từ phía xa, át đi tiếng thở dài của Thanh Trúc.
Chúng ta thuê một chiếc xe bò rách nát, lộc cộc đi về phía ngoại thành, nơi có một tiểu viện cũ kỹ mà mẫu thân ta đã để lại dưới danh nghĩa một người hầu già. Ngồi trên xe, ta nhìn vệt bánh xe hằn trên bùn đất, trong lòng thầm tính toán.
Mẫu thân ta, Thẩm Thục Thanh, trong mắt người đời là một nữ nhân yếu đuối, u sầu rồi lâm bệnh qua đời. Nhưng chỉ có ta biết, bà là một thiên tài về con số. Năm đó, khi bà gả vào phủ Quốc công, cả kinh thành đều nói bà mang theo mười dặm hồng trang, nhưng thực tế, số tài sản lộ ra ngoài chỉ là phần nổi của tảng băng chìm.
Về đến tiểu viện, ta bảo Thanh Trúc đi dọn dẹp phòng ốc, còn mình thì đóng cửa lại, cẩn thận dùng dao nhỏ cậy lớp lót dưới đáy chiếc rương gỗ cũ kỹ.
"Cạch" một tiếng.
Lớp gỗ mỏng bật ra, lộ ra bên dưới không phải là vàng bạc châu báu, mà là những tập giấy được đóng đóng thành từng quyển nhỏ, bao bọc kỹ càng bằng vải dầu chống thấm. Ta hít một hơi thật sâu, lật mở trang đầu tiên.
Mắt ta sáng rực lên. Đây chính là "Sổ Nợ".
Trang thứ nhất: “Ngày mười lăm tháng Tám năm Thái Hòa thứ mười, Liễu thị (khi đó là di nương) mượn năm nghìn lượng bạc để mua chuộc quan viên trong cung nhằm thăng vị, hứa trả sau ba năm, lãi suất mỗi năm một phần mười. Vật thế chấp: Khế ước bán thân của ba gian cửa hiệu trang sức tại phố Chu Tước.”
Trang thứ hai: “Ngày mùng chín tháng Chạp năm Thái Hòa thứ mười một, Hộ bộ Thượng thư mượn của Thẩm gia ba mươi vạn lượng bạc để cứu trợ thiên tai phương Nam do quốc khố trống rỗng. Có dấu triện của Hộ bộ, cam kết lấy thuế muối năm sau bù đắp.”
Trang thứ ba, thứ tư... thậm chí có cả những dòng chữ khiến người ta phải nghẹt thở: “Cứu một nam tử t.r.ọ.n.g t.h.ư.ơ.n.g tại rừng trúc phía Bắc. Kẻ đó ký giấy: Nợ một mạng người, sau này nguyện đáp ứng một yêu cầu bất kỳ. Ký tên: Tiêu Chấp.”
Tiêu Chấp? Trái tim ta đập hẫng một nhịp. Đó chẳng phải là danh tự của Nhiếp Chính Vương – vị vương gia tính tình tàn bạo, g.i.ế.t người không chớp mắt, hiện đang nắm giữ một nửa binh quyền của vương triều này sao?
Ta lật tiếp, những con số nhảy múa trước mắt ta. Tổng số tiền nợ, tính cả gốc lẫn lãi suốt mười năm qua, đã lên tới một con số đủ để mua lại nửa cái kinh thành này. Phụ thân ta nói đúng, đây quả thực là "giấy vụn", nhưng là loại giấy vụn có thể khiến hoàng cung chao đảo, khiến phủ Quốc công sụp đổ chỉ trong một đêm.
Mẫu thân, người thật sự đã để lại cho con một gia tài quá mức kinh khủng.
Ta khẽ vuốt ve những trang giấy ố vàng, cảm nhận được hơi ấm của người dường như vẫn còn vương lại đâu đây. Bà biết trước mình sẽ không qua khỏi, biết trước ta sẽ bị phụ thân hắt hủi, nên đã dọn sẵn một con đường trải đầy "vàng" cho ta. Chỉ có điều, số vàng này ta phải tự mình đi thu về.
"Tiểu thư, canh nóng đã xong rồi." – Tiếng Thanh Trúc vang lên bên ngoài.
Ta bình tĩnh cất tập sổ nợ vào vị trí cũ, chỉnh lại y phục, đôi mắt vốn dĩ trầm mặc nay hiện lên một tia sắc sảo như lưỡi kiếm vừa được mài giũa.
"Thanh Trúc, chuẩn bị một chút. Ngày mai chúng ta đi phố Chu Tước."
"Đi mua trang sức sao tiểu thư? Nhưng chúng ta chỉ còn mười lượng bạc..." – Nha hoàn tội nghiệp lo lắng hỏi.
Ta mỉm cười, nụ cười rạng rỡ hơn cả nắng xuân: "Không, chúng ta đi đòi nhà. Cái cửa hiệu trang sức đó, đã đến lúc phải đổi chủ rồi."
Tối hôm đó, ta ngồi bên ngọn đèn dầu leo lắt, tay cầm bàn tính gẩy rôm rả. Tiếng "lạch cạch" khô khốc vang lên trong đêm thanh vắng, nghe như tiếng thông báo cho sự kết thúc của những ngày tháng bình lặng.
Phủ Quốc công muốn dùng ta làm bàn đạp để muội muội thăng tiến? Thái tử muốn dùng sự sỉ nhục ta để làm hài lòng tân sủng? Liễu thị muốn chiếm đoạt vị trí của mẫu thân ta rồi ngồi mát ăn bát vàng?
Được thôi. Cứ chờ xem, khi chủ nợ đến gõ cửa, các người lấy gì để trả đây?
Mười lăm năm chịu đựng, mười lăm năm đóng vai một đích nữ vô dụng, cuối cùng cũng đến lúc ta được sống thật với bản thân mình. Ta không cần tình yêu của phụ thân, không cần sự thương hại của hoàng gia. Ta chỉ cần tiền, rất nhiều tiền, và sự phục tùng của những kẻ đang nợ ta.
Trong bóng tối, ánh mắt ta dừng lại ở tờ giấy nợ có tên Tiêu Chấp. Nhiếp Chính Vương sao? Nghe nói hắn là kẻ thâm trầm khó đoán, lại vô cùng ghét nữ nhân. Nhưng nợ mạng thì phải trả bằng mạng, hoặc ít nhất, hắn phải là cái khiên vững chắc nhất để ta yên tâm đi "vả mặt" cả kinh thành này.
Một kế hoạch lớn bắt đầu hình thành trong đầu ta. Sáng mai, kinh thành sẽ thấy một Vân Chiêu Ninh rất khác. Không còn là đại tiểu thư u sầu của phủ Quốc công, mà là nữ chủ nợ đáng sợ nhất lịch sử vương triều này.
2.
Đêm đầu tiên tại tiểu viện ngoại thành, tiếng gió rít qua khe cửa mục nát như tiếng khóc than của những linh hồn bị lãng quên. Thanh Trúc đã ngủ thiếp đi bên cạnh bếp lò tắt ngấm, gương mặt nhỏ nhắn vẫn còn vương vệt nước mắt khô. Ta thì không ngủ được. Ngọn nến trên bàn chỉ còn một mẩu ngắn, ánh lửa chao nghiêng soi rọi tập sổ nợ dày cộp đang mở rộng.
Ta lật từng trang, càng đọc càng thấy lạnh sống lưng, rồi lại thấy nực cười đến chảy nước mắt. Mẫu thân ruột của ta – Thẩm Thục Thanh, một nữ nhân mà trong trí nhớ của kinh thành chỉ là một bóng hình mờ nhạt, bệnh tật – thực chất lại là "bà trùm" đứng sau huyết mạch kinh tế của cả vương triều. Mỗi trang giấy không chỉ là con số, mà là những quân bài chính trị đắt giá.
Nào là khế ước cầm cố đất đai của phủ Thừa tướng, nào là giấy nợ tiền quân lương của Trấn Viễn Đại tướng quân năm mất mùa, và cả những tờ giấy viết tay của các vị phu nhân quyền quý mượn tiền để trả nợ cờ bạc hoặc nuôi nhân tình bí mật. Nhưng ánh mắt ta dừng lại lâu nhất ở tờ khế ước thuê mặt bằng tiệm trang sức "Trân Bảo Các".
Trân Bảo Các là tiệm kim hoàn lớn nhất kinh thành, nơi mà các phi tần trong cung và tiểu thư các phủ đệ đều phải xếp hàng để có được một bộ trang sức thủ công. Người đời đều biết đó là tài sản riêng của Liễu thị – người vừa mới tiễn ta ra khỏi cửa hôm qua. Đó là minh chứng cho sự giàu sang và quyền lực của bà ta. Nhưng tờ giấy ố vàng trong tay ta lại nói một sự thật khác.
Mặt bằng của Trân Bảo Các thuộc về mẫu thân ruột của ta. Liễu thị năm đó vì muốn lấy lòng Thái hậu đã mượn mẫu thân ta mảnh đất đắc địa này để kinh doanh. Hợp đồng ghi rõ: Miễn phí thuê ba năm đầu, từ năm thứ tư phải trả mỗi tháng năm trăm lượng bạc. Nếu quá hạn mười năm không thanh toán, toàn bộ cửa hiệu bao gồm cả hàng hóa bên trong sẽ thuộc về chủ sở hữu mặt bằng.
Tính đến nay, đã là năm thứ mười một. Liễu thị không những chưa trả một xu tiền thuê, mà còn ngang nhiên coi đó là túi tiền riêng để mua chuộc lòng người.
Sáng hôm sau, khi tia nắng đầu tiên xuyên qua lớp sương mù, ta đánh thức Thanh Trúc.
"Tiểu thư, người dậy sớm vậy? Để em đi nấu chút cháo trắng, chúng ta chỉ còn ít gạo..." – Thanh Trúc lo lắng nói.
Ta vỗ vỗ vai con bé, cười nhẹ: "Không cần cháo trắng. Hôm nay chúng ta vào thành, ăn ở lầu Quan Phượng, sau đó đi đòi nợ. Em hãy tìm cho ta bộ y phục cũ nhưng sạch sẽ nhất, trang điểm cho ta trông thật 'thê lương' một chút."
"Hả? Thê lương ạ?" – Thanh Trúc ngơ ngác.
"Đúng vậy. Phải thê lương thì khi vả mặt mới thấy sảng khoái. Ta muốn cả kinh thành thấy đích nữ phủ Quốc công bị 'mẫu thân hiền đức' bức đến đường cùng như thế nào."
Một canh giờ sau, tại phố Chu Tước sầm uất, một cỗ xe bò cũ kỹ dừng lại trước cửa Trân Bảo Các nguy nga. Ta bước xuống xe, vận một bộ váy chiết quế màu xanh nhạt đã sờn vai, tóc chỉ cài duy nhất một cây trâm gỗ đơn sơ. Khuôn mặt ta được dặm một lớp phấn mỏng khiến sắc diện trông xanh xao, đôi mắt thỉnh thoảng lại đưa khăn lên chậm như thể vừa trải qua một trận đại nạn.
Dân chúng xung quanh bắt đầu chỉ trỏ: "Kia chẳng phải là Đại tiểu thư phủ Quốc công sao? Nghe nói hôm qua vừa bị đuổi khỏi phủ đúng ngày muội muội thành thân."
"Tội nghiệp thật, đường đường là đích nữ mà ăn mặc còn thua cả nha hoàn nhà giàu. Nghe nói Liễu phu nhân đối đãi với nàng ta tốt lắm mà?"
Ta phớt lờ những lời xì xào, dẫn theo Thanh Trúc bước vào cửa hiệu. Bên trong, mùi hương trầm đắt tiền tỏa ra ngào ngạt. Liễu thị đang ngồi ở vị trí trang trọng nhất, vây quanh là mấy vị phu nhân quyền quý. Bà ta đang khoe ra một chiếc vòng tay phỉ thúy xanh mướt, giọng nói đầy đắc ý:
"Món quà này là Thái tử điện hạ ban tặng cho Nhược Tuyết nhà ta nhân ngày đại hỷ, ta thấy đẹp quá nên đeo thử một chút..."
"Vân phu nhân thật là có phúc, con gái làm Trắc phi, sau này vinh hiển không xuể. Chẳng bù cho đứa con lớn..." – Một vị phu nhân nịnh nọt nửa chừng thì khựng lại.
Ta ho khẽ một tiếng, giọng nói yếu ớt nhưng đủ để cả sảnh đường nghe thấy: "Mẫu thân, đã lâu không gặp, người vẫn khỏe chứ?"
Tiếng cười nói bỗng chốc ngưng bặt. Liễu thị nhìn thấy ta, sắc mặt lập tức chuyển từ đỏ hồng sang xanh mét. Bà ta đứng bật dậy, quát khẽ nhưng vẫn cố giữ vẻ thanh cao: "Ninh nhi? Sao con lại ở đây? Không phải mẫu thân đã bảo con về quê tĩnh dưỡng cho khuây khỏa sao? Ăn mặc rách rưới thế này mà xông vào đây, định làm nhục phủ Quốc công à?"
Ta cúi đầu, vai khẽ run lên, giọng nghẹn ngào: "Mẫu thân minh giám, không phải con muốn làm nhục gia môn. Nhưng phụ thân chỉ cho con mười lượng bạc, con và Thanh Trúc đến cơm cũng không có mà ăn, đêm qua phải ngủ trong miếu hoang. Con chợt nhớ mẫu thân ruột của con có để lại cho con một tờ giấy, nói rằng nơi này vốn là của bà ấy, nên con mạo muội đến tìm người xin một con đường sống... Mẫu thân hiền đức như vậy, chắc chắn sẽ không để con gái mình c.h.ế.t đói ngoài đường chứ?"
Đám đông bắt đầu xôn xao. "Cái gì? Mười lượng bạc? Đuổi con gái đi mà chỉ cho mười lượng bạc sao?"
Liễu thị run rẩy, bà ta nhận ra ánh mắt của các vị phu nhân xung quanh đã thay đổi. Bà ta cười khẩy, liếc nhìn ta đầy khinh bỉ: "Đúng là điên rồ! Trân Bảo Các này là của ta, ai cũng biết điều đó. Mẫu thân quá cố của con chẳng qua chỉ là một nữ nhân yếu đuối, lấy đâu ra tài sản lớn thế này? Chắc con lại cầm nhầm mấy tờ giấy lộn nhóm bếp rồi. Thôi, nể tình mẹ con, ta cho con thêm năm lượng bạc, mau biến đi cho khuất mắt!"
Ta từ tốn rút từ trong tay áo ra một tờ công văn có dấu đỏ chót của nha môn năm xưa, giơ cao lên cho mọi người cùng thấy:
"Mẫu thân, người quên rồi sao? Đây là khế ước mặt bằng. Năm Thái Hòa thứ mười hai, người có ký tên xác nhận thuê lại mảnh đất này của mẫu thân quá cố của con. Trong mười một năm qua, người chưa từng trả một đồng tiền thuê nào. Trong khế ước ghi rõ, nếu nợ quá mười năm, ta có quyền thu hồi mặt bằng và toàn bộ hàng hóa để bù đắp tổn thất. Con đã tính toán kỹ rồi, tiền thuê mười một năm, cộng cả lãi mẹ đẻ lãi con, tổng cộng là sáu vạn lượng bạc."
Sắc mặt Liễu thị tái nhợt như tờ giấy trắng, bà ta định lao tới giật tờ giấy nhưng ta đã nhanh chóng lùi lại, để Thanh Trúc chắn phía trước.
"Mẫu thân, người định c.ướp đoạt giữa thanh thiên bạch nhật sao? Các vị phu nhân ở đây đều là những người hiểu biết lễ nghĩa, chắc chắn sẽ không để một đứa trẻ mồ oán như con bị bắt nạt. Nếu người không trả nợ, con đành phải mang tờ khế ước này lên Kinh Triệu Doãn phân xử. Lúc đó, không biết danh tiếng của Nhược Tuyết muội muội ở Đông cung sẽ ra sao khi có một người mẫu thân 'quỵt nợ' của con chồng?"
"Ngươi... đồ nghịch tử!" – Liễu thị rít qua kẽ răng, móng tay đâm sâu vào lòng bàn tay đến chảy m.á.u – "Ngươi định bức t.ử mẫu thân sao?"
Ta lau giọt nước mắt giả tạo, giọng đanh thép lại: "Mẫu thân nói nặng lời rồi. Con chỉ đang đòi lại những gì thuộc về mẫu thân ruột của con. Người giàu sang quyền quý, bộ vòng phỉ thúy trên tay người cũng trị giá hàng nghìn lượng, chẳng lẽ lại nỡ lòng nào quỵt tiền của một đứa con gái vừa bị đuổi khỏi nhà? Hay là... phủ Quốc công bấy lâu nay chỉ là cái vỏ rỗng, phải dùng tiền nợ để duy trì vẻ hào nhoáng?"
Áp lực từ những ánh mắt tò mò và những tiếng xì xào "đại phú hào hóa ra là đại con nợ" khiến Liễu thị không thể thoái thác. Bà ta biết nếu chuyện này rùm beng lên, không chỉ bà ta mà cả tiền đồ của Thái tử phi tương lai cũng sẽ bị ảnh hưởng.
"Được... được lắm! Ta trả!" – Liễu thị gầm lên, giọng run rẩy – "Nhưng ta hiện không mang theo nhiều tiền mặt như vậy."
"Không sao." – Ta mỉm cười, một nụ cười rạng rỡ khiến Liễu thị rùng mình. Ta rút ra một chiếc bàn tính nhỏ từ trong rương gỗ mà Thanh Trúc đang xách – "Con đã chuẩn bị sẵn rồi. Nếu không có tiền mặt, người có thể dùng trang sức trong tiệm này để gán nợ. Theo giá thị trường, khấu hao ba phần vì là hàng đã trưng bày, con sẽ nhận. Thanh Trúc, đem rương vào đây!"
Ngày hôm đó, cả phố Chu Tước chứng kiến một cảnh tượng kinh thiên động địa.
Đích nữ phủ Quốc công – kẻ vốn bị coi là vô dụng – thong thả ngồi trên chiếc ghế gỗ trắc cao cấp nhất trong tiệm, tay gẩy bàn tính "lạch cạch" nhanh như gió. Trong khi đó, vị mẫu thân "hiền đức" của nàng ta phải cắn răng, nuốt m.á.u vào trong, chỉ đạo gia đinh đóng gói từng hòm vàng bạc, trâm cài, ngọc bội chuyển lên xe bò.
Mỗi khi một chiếc vòng ngọc bị ta lấy đi, cơ mặt của Liễu thị lại giật lên một cái. Đến khi chiếc rương cuối cùng được khuân ra xe, bà ta rốt cuộc không chịu nổi sự nhục nhã và xót của, mắt trợn ngược, phụt ra một ngụm m.á.u tươi rồi ngã gục xuống sàn.
"Mẫu thân! Người sao vậy?" – Ta hốt hoảng chạy lại, nhưng tay thì nhanh nhẹn tháo luôn chiếc vòng phỉ thúy trên cổ tay bà ta – "Cái này cũng tính vào tiền lãi, con xin phép nhận trước để lo hậu sự... ý con là lo thuốc thang cho người!"
Đám đông xung quanh: "..."
Ta bước ra khỏi cửa hiệu, nhìn đoàn xe bò đầy ắp bảo vật mà cười thầm. Sáu vạn lượng? Đó mới chỉ là món khai vị cho những gì bà ta và phụ thân đã làm với mẫu thân ta suốt mười lăm năm qua.
"Tiểu thư... chúng ta giàu rồi sao?" – Thanh Trúc nhìn đống châu báu, vẫn chưa hoàn hồn.
"Giàu? Đây mới chỉ là tiền lẻ thôi em ạ." – Ta ném chiếc vòng phỉ thúy vào rương, ánh mắt sắc lạnh nhìn về phía phủ Quốc công – "Về thôi, ngày mai chúng ta còn phải đi thăm 'con nợ' tiếp theo ở Đông cung nữa."